Türk Hava Yolları (THY), hem yerel hem de uluslararası yatırımcıların ilgisini çeken büyük bir havayolu şirketidir. Son yıllarda artan katılım finansı duyarlılığıyla birlikte, THY gibi şirketlerin Borsa İstanbul Katılım Endeksi’ne uygun olup olmadığı sıkça araştırılmaktadır. Bu yazımızda, THY’nin faaliyet alanları, finansal kriterleri ve faizsiz yatırım ilkelerine ne derece uyum sağladığını detaylı şekilde inceliyoruz.
THY Katılım Endeksine Uygun mu?
THY, geleneksel havacılık hizmetleri sunan bir kamu ortaklı şirkettir ve faaliyet gelirlerinin büyük kısmı uçuşlardan ve taşımacılıktan elde edilir. Katılım endeksine dahil olabilmesi için şirketin gelir kaynaklarının ve finansal oranlarının İslami finans kurallarına uygun olması gerekir. THY’nin sunduğu hizmetler doğrudan faiz içermemekle birlikte, finansman yapısı ve bilançosunda yer alan faizli borçlar endekse uyum açısından belirleyicidir.
Katılım Endeksi Nedir?
Katılım endeksi, faizsiz finans ilkelerine uygun faaliyet yürüten şirketlerin yer aldığı özel bir borsa endeksidir. Bu endekste yer alan şirketlerin gelir kaynaklarının helal olması, faizli borç oranlarının düşük düzeyde bulunması ve faiz gelirlerinden uzak durmaları gerekmektedir. Böylece yatırımcılar, etik değerlere uygun şirketlere yatırım yaparak hem maddi hem de manevi kazanç sağlamayı hedefleyebilir.
Hangi Şirketler Dahil Olabilir?
Katılım endeksine dahil olmak isteyen şirketler, gelirlerinin en az %95’inin helal kaynaklardan elde edilmesi ve faizli borçluluk oranının %30’un altında olması gibi kriterleri karşılamalıdır. Ayrıca şirketin faiz gelirleri toplam gelirinin %5’ini geçmemelidir. Bu şartlar, endekse dahil olacak firmaların belirlenmesinde temel alınır.
THY’nin Faaliyet Gelirleri Uygun mu?
THY’nin ana gelir kalemleri yolcu taşımacılığı, kargo hizmetleri ve yer hizmetlerinden oluşmaktadır. Bu gelir kalemleri İslami kurallara uygun görülmekle birlikte, şirketin diğer faaliyetleri ve yan iştiraklerinin finansal yapısı da göz önüne alınmalıdır. THY’nin iştiraklerinin bazıları leasing ve döviz bazlı borçlanma gibi işlemler içerdiğinden bu durum uyumluluğu etkileyebilir.
Gelir Kaynakları Helal mi?
Uçuş ve taşımacılık hizmetleri helal kabul edilen alanlara girse de, havayolu şirketlerinin ek gelir kaynakları arasında bankacılık iş birlikleri, duty-free mağazalar ve leasing gelirleri gibi gri alanlar bulunabilir. THY’nin bu türden dolaylı gelirleri endeks uyumluluğu açısından detaylı şekilde analiz edilmelidir.
THY’nin Mali Tabloları Katılım İlkelerine Uygun mu?
Katılım endeksi açısından yalnızca faaliyet alanı değil, bilanço ve gelir tablosundaki rakamlar da belirleyici olmaktadır. Özellikle şirketin faizli borç oranı, toplam varlıklarına oranla %30’un altında olmalıdır. THY, kamuya açık mali tablolarında döviz cinsi borçlanma ve finansal gider kalemlerine yer vermektedir.
Faiz Geliri Bulunuyor mu?
THY’nin faaliyet dışı gelirlerinde faiz kaynaklı kalemlere zaman zaman rastlanabilmektedir. Ancak bu gelirlerin toplam gelire oranı %5’in altında kalması halinde, endekse uyum devam edebilir. Bununla birlikte yatırımcıların her çeyrekte yayınlanan güncel finansal tabloları dikkatle incelemesi gerekir.
Borç Oranı Ne Kadar?
Şirketin borçluluk oranı, faaliyetlerin sürdürülebilirliği açısından kritik bir göstergedir. Katılım endeksi kapsamında değerlendirilen borç oranı, faizli borçların toplam varlıklara oranı üzerinden hesaplanır. THY’nin borç oranı dönemsel olarak değişkenlik gösterse de bazı çeyreklerde %30 eşiğini aştığı gözlenmektedir.
THY Katılım Endeksinde Yer Alıyor mu?
Borsa İstanbul tarafından açıklanan son katılım endeksi listelerinde THY’nin yer almadığı görülmektedir. Bunun temel sebebi şirketin mali yapısındaki faizli borç oranları ve zaman zaman faiz gelirlerinin bulunması olabilir. Ayrıca faaliyet dışı finansal işlemlerin oranı da endeks dışı kalmasına neden olabilir.
THY Listede Neden Yok?
Şirketin faizli borç oranlarının zaman zaman sınırların üzerinde olması ve leasing gibi işlemlerle elde edilen gelirlerin gri alana girmesi nedeniyle Borsa İstanbul tarafından endekse dahil edilmediği düşünülmektedir. Endeks listeleri her 3 ayda bir güncellenmektedir ve THY’nin ileride uyum sağlaması mümkündür.
Katılım Endeksi Uyumlu Alternatifler Neler?
Yatırımcılar, THY yerine katılım endeksinde yer alan havacılık ya da ulaşım sektöründeki alternatif firmaları değerlendirebilir. Ayrıca diğer sektörlerde faaliyet gösteren ve faizsiz finans ilkelerine uygun şirketler de tercih edilebilir. Bu alternatifler genellikle BIST Katılım 50 ve Katılım Model Portföy listelerinde bulunabilir.
THY Hissesi Alınmalı mı?
Eğer yatırımcının önceliği faizsiz yatırım yapmaksa, THY şu an için uygun görünmemektedir. Ancak mali ve stratejik açıdan güçlü bir şirket olması nedeniyle, endeks uyumuna bakılmaksızın konvansiyonel yatırımcılar için değerlendirilebilir. Katılım ilkelerine göre yatırım yapanların şirketin mali tablolarını düzenli takip etmesi gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Aşağıda “THY Katılım Endeksine Uygun mu?” ile ilgili sıkça sorulan sorular ve yanıtları yer almaktadır:
THY Katılım Endeksinde yer alıyor mu?
Hayır, Türk Hava Yolları güncel olarak Borsa İstanbul Katılım Endeksi’nde yer almamaktadır.
THY’nin gelirleri helal mi?
Ana faaliyet gelirleri helal sayılmaktadır ancak bazı yan gelir kalemleri gri alanda değerlendirilmektedir.
THY faizli borç kullanıyor mu?
Evet, şirket döviz cinsinden faizli borçlara sahiptir ve bu durum endeks uyumluluğunu etkiler.
THY neden katılım endeksinde yer almıyor?
Şirketin faizli borç oranları bazı dönemlerde sınırı aşmaktadır ve bu nedenle liste dışında kalmaktadır.
THY ileride endekse dahil olabilir mi?
Faaliyet ve finansman yapısında değişiklik yapılması halinde ileride katılım endeksine dahil edilmesi mümkündür.
Faizsiz yatırımcılar THY hissesi alabilir mi?
Katılım hassasiyeti olan yatırımcılar, THY’nin endekse uygun olmadığı için alternatif şirketlere yönelmelidir.
THY’nin endekse uyum durumu nereden takip edilir?
Borsa İstanbul’un resmi web sitesi üzerinden güncel katılım endeksi listeleri düzenli olarak yayınlanmaktadır.
THY hissesi helal mi?
Hisse helal kabul edilmemektedir çünkü faizli borçlar ve gelirler sınırların üzerindedir.
Kaynak: https://www.tepehaber.com.tr/
